نکاتی در مورد مهریه
**مقدمه**
مهریه یکی از اساسیترین حقوق مالی زن در عقد نکاح است. با این حال، بسیاری از زوجین هنگام اختلافات خانوادگی با پرسشهایی روبهرو میشوند که پاسخ دقیق آنها را نمیدانند؛ پرسشهایی مثل امکان مطالبه مهریه بدون سند رسمی، نحوه وصول مهریه عندالاستطاعه یا حقوق زن در دوران عقد.
در این مقاله به سه سؤال بسیار مهم و کاربردی در مورد مهریه پاسخ میدهیم و با ارائه مثالهای واقعی، مسیر مطالبه قانونی مهریه را روشن می نماییم.
سؤال اول: آیا زن بدون داشتن سند رسمی ازدواج میتواند مهریه را مطالبه کند؟
بسیاری از زوجین ابتدا به صورت سنتی و با حضور شاهدها عقد شرعی میکنند، اما به دفترخانه مراجعه نمیکنند. در این شرایط ممکن است یکی از طرفین -معمولاً مرد- منکر ازدواج شود و این سوال برای زن به وجود آید که آیا بدون سند رسمی میتوانم مهریهام را مطالبه کنم؟
پاسخ حقوقی
بله. قانون وجود مهریه و مطالبه مهریه را وابسته به ثبت عقد ازدواج در دفترخانه رسمی ازدواج نمیداند.
هرگاه صیغه نکاح جاری شده باشد چه عقد ازدواج ثبت رسمی شده باشد چه نه، زن مالک مهریه است و حق مطالبه دارد.
اما نکته مهمی در اینجا مورد بحث است .
زن باید ابتدا رابطه زوجیت را اثبات کند و بدون اثبات عقد ازدواج نمی توان مهریه را از طریق صدور اجرائیه یا از طریق تقدیم دادخواست به دادگاه مطالبه نمود .
راههای اثبات زوجیت
* شهادت شهود حاضر در مراسم عقد
* پیامکها و چتهایی که نشان دهنده رابطه زوجیت بین زن و شوهر باشد .
* عکس یا فیلم مراسم عقد
* اقرار مرد به وجود رابطه زوجیت
در تبیین این مطلب یک مثال بزنیم :
«زهرا» و «علی» شرعاً عقد کردهاند اما ثبت رسمی انجام نشده. پس از بوجود آمدن اختلاف، علی منکر عقد میشود.
زهرا با ارائه فیلم مراسم و شهادت دو نفر شاهد ، رابطه زوجیت را اثبات میکند و پس از آن دادخواست مطالبه مهریه را تقدیم دادگاه می نماید .
پس ،مطالبه مهریه بدون ثبت رسمی ممکن است زمانبر باشد، اما از نظر قانونی کاملاً امکانپذیر است.
سؤال دوم: مهریه عندالاستطاعه چگونه وصول میشود ؟
در سالهای اخیر بسیاری از عقدنامهها در مورد مهریه قید « عندالاستطاعه» دارند.در این نوع مهریه، زن هنگام مراجعه به دادگاه با این جمله روبهرو میشود:
«باید ثابت کنی شوهر توان پرداخت دارد.
در مهریه عندالاستطاعه، زن باید ثابت کند مرد استطاعت مالی برای پرداخت مهریه را دارد.
برخلاف مهریه عندالمطالبه، در اینجا فرض بر «نداشتن» توان مالی است مگر اینکه زن خلافش را ثابت کند.
زن باید به دادگاه ثابت کند که همسرش دارایی هایی مانند زیر را مالک هست. مثلا :
* داشتن ملک یا زمین
* داشتن خودرو
* گردش حساب بانکی بالا
* وجود تجارت یا درآمد ثابت
* سهام شرکتها
* اجارهبهای دریافتی از مستقلات
* هر نوع دارایی قابل توقیف
برای شناسایی این قبیل اموال می توان از دادگاه درخواست استعلام از سازمان های مربوطه را داشت .
یک مثال بزنیم :
«مهسا» مهریهاش عندالاستطاعه است. شوهرش ادعا میکند هیچ مالی ندارد. اما مهسا استعلام اداره ثبت اسناد را میگیرد و متوجه میشود که شوهرش مالک یک واحد آپارتمان است.
با این سند استعلام، دادگاه توان مالی شوهر را احراز میکند و حکم مهریه صادر میشود تا از محل فروش آپارتمان پرداخت مهریه انجام شود .
یک نکته مهم :
در مهریه با قید عندالاستطاعه، امکان صدور دستورممنوعالخروجی یا حکم جلب سیار وجود ندارد، زیرا دین مهریه با شرط استطاعت هست و دین قطعی تلقی نمیشود.
سؤال سوم: آیا مهریه در دوران عقد هم قابل مطالبه است ؟
یکی از رایجترین پرسشها در مورد مطالبه مهریه این است که آیا تا قبل از رفتن زیر یک سقف و شروع زندگی در منزل مستقل ، آیا زن حق مطالبه مهریه دارد؟
پاسخ حقوقی
بله. زن به محض وقوع عقد نکاح، مالک مهریه میشود و در هر زمان میتواند آن را مطالبه کند؛ حتی اگر هنوز مراسم عروسی برگزار نشده باشد و عروس و داماد در منزل جداگانه و مستقل از خانواده ها ساکن نشده باشند .
مثال بزنیم .«حدیث» و «سامان» سه ماه است عقد کردهاند اما درگیر مشکلات و ناراحتی شده اند .حدیث قصد داردمهریهاش را مطالبه کند و درخواست توقیف خودرو سامان را به عنوان تأمین خواسته داده است .
خودرو تا زمان صدور رای بر پرداخت مهریه در توقیف می ماند و حدیث می تواند رای مهریه را با فروش خودرو اجرا کند .
نکته مهم در مطالبه مهریه در دوران عقد :
زن در دوران عقد دارای حق حبس می باشد ؛ یعنی در صورتی که رابطه زناشویی برقرار نشده باشد می تواند تا دریافت مهریه از برقراری رابطه جنسی خودداری نماید .
جمعبندی
سه سؤال مهم و کاربردی مهریه که بسیاری از زوجین با آن درگیر هستند عبارتاند از:
سؤال اول: آیا زن بدون داشتن سند رسمی ازدواج میتواند مهریه را مطالبه کند؟
بله . مهریه بدون سند رسمی قابل مطالبه است البته به شرط اثبات رابطه زوجیت.
سؤال دوم: مهریه عندالاستطاعه چگونه وصول میشود ؟
مهریه عندالاستطاعه زمانی وصول میشود که زن استطاعت مالی شوهر را ثابت کند . باید شوهر دارای مال باشد تا مهریه را از آن پرداخت نماید .
سؤال سوم: آیا مهریه در دوران عقد هم قابل مطالبه است ؟
بله .زن از همان زمان عقد نکاح، مالک مهریه است و میتواند آن را در دوران عقد مطالبه کند.
با آگاهی از این نکات، مسیر حقوقی مطالبه مهریه بسیار شفافتر و سریعتر پیش خواهد رفت. اگر نیاز به مشاوره تخصصی داشتید با من تماس بگیرید .
دیدگاهتان را بنویسید